... insanlarda yuvarlak, hayvanların çoğunda ise dikine elips biçiminde olan gözbebeğinin çapı, irise gelen ışığın miktarına göre değişir.Karanlık ve uzaklık büyütür gözbebeğini; aydınlık ve yakınlık küçültür.Yani bu kararsız çember; ışık varsa küçülür, ışık yoksa büyür..Yakına bakarken de küçüldüğüne göre, yakın... olan aydınlıktır, aydınlıktadır.Uzağın payına karanlık düşer.Zaten karanlığı kimse yakınında görmek istemez.
Aşık olunca da büyür gözbebeği;
demek ki aşık olunan hep uzaktadır.Aradaki mesafenin verdiği acıyı azaltmak için, maşuka 'gözbebeğim' diye hitap edilir.